W RPA odkryto najstarszy rysunek wykonany przez H. sapiens

14 września 2018, 10:16

W jaskini Blombos w RPA znaleziono najstarszy rysunek wykonany ręką Homo sapiens. Trzy czerwone linie przecinające sześć linii zostały narysowane przed około 73 000 lat na kawałku konglomeratu krzemionkowego. Rysunek jest starszy o co najmniej 30 000 lat od podobnych znanych dotychczas zabytków.



Mrugamy mniej, gdy nasz mózg się wytęża, by dobrze słyszeć

12 grudnia 2025, 09:06

Obserwacja mrugania powiekami może być dobrym sposobem pomiaru funkcji poznawczych, uważają naukowcy z Concordia University. Zwykle odruch ten jest badany w odniesieniu do wzroku i widzenia. Uczeni z Concordii postanowili sprawdzić, czy mruganie jest w jakiś sposób związane z funkcjami poznawczymi. Na łamach Trends in Hearing opisali dwa eksperymenty, które miały wykazać, w jaki sposób zmieniamy sposób mrugania w reakcji na taki sam bodziec przekazywany w różnym otoczeniu.


Przyprawowy ratunek

18 maja 2009, 11:01

Szafran może zapobiec utracie wzroku w starszym wieku, a nawet nieco polepszyć widzenie. Silvia Bisti z University of L'Aquila twierdzi, że ta droga przyprawa oddziałuje na geny kontrolujące działanie fotoreceptorów oka.


Kopalnie z czasów króla Salomona

5 września 2013, 08:22

Prace przeprowadzone przez zespół doktora Ereza Ben-Yosefa z Uniwersytetu w Tel Awiwie wykazały, że kopalnie miedzi, o których sądzono iż zostały zbudowane przez Egipcjan w XIII wieku p.n.e są o 300 lat młodsze i pochodzą z okresu rządów króla Salomona


Anatomia mózgu

Drzemki pozwalają lepiej przetwarzać podświadome informacje

9 października 2018, 08:26

Jak donosi Journal of Sleep Research, powiedzenie „muszę się z tym przespać” ma swoje podstawy naukowe. Uczeni z University of Bristol przeprowadzili badania, których celem było sprawdzenie, czy w czasie krótkiej drzemki nasz mózg przetwarza podświadome informacje i jak wpływa to na nasze zachowanie i czas podejmowania decyzji.


Ludzie kontra maszyny: kto jest lepszym tłumaczem? Człowiek czy wielki model językowy?

13 lutego 2026, 09:27

Systemy sztucznej inteligencji w coraz większej liczbie zadań dorównują ludziom. Dlatego naukowcy z Westlake University w chińskim Hangzhou postanowili sprawdzić, jak radzą sobie z tłumaczeniami tekstów. Porównali zatem tłumaczy gatunku Homo sapiens z wielkimi modelami językowymi, w tym z GPT-4, ALMA-R oraz Deepseek-R1. Ludzie i maszyny mieli tłumaczyć w obie strony te same fragmenty tekstów pomiędzy chińskim i angielskim, rosyjskim i angielskim oraz chińskim i hindi. Teksty dotyczyły trzech dziedzin. Były to bieżące informacje prasowe, teksty technologiczne i biomedyczne.


Siwienie przez uszkodzenie

12 czerwca 2009, 10:23

Siwienie to skutek zaniku komórek macierzystych melanocytów w mieszkach włosów. Dzieje się tak, ponieważ jak wszystkie inne, komórki te podlegają tzw. stresowi genotoksycznemu, a my sami nie pomagamy własnym organizmom, paląc, denerwując się czy prowadząc niezdrowy tryb życia (Cell).


Fomalhaut odsłania kolejną tajemnicę

4 października 2013, 12:52

Fomalhaut to niezwykła gwiazda. Cieszy się sporym zainteresowaniem astronomów, gdyż posiada planetę i otoczona jest dyskiem z pyłu. Profesor Eric Mamajek i jego koledzy z Univeristy of Rocherster odkryli właśnie, że Fomalhaut jest systemem potrójnym, a nie podwójnym


Część leków na nadciśnienie zwiększa ryzyko nowotworu płuc

25 października 2018, 10:57

Osoby z nadciśnieniem używające leków z grupy inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACEI) są narażone na zwiększone ryzyko rozwoju nowotworu płuc w porównaniu z osobami, które używają antagonistów receptora angiotensyny (ARB), donosi najnowszy British Medical Journal. Ryzyko jest szczególnie zwiększone u osób, stosujących ACEI ponad 5 lat.


Barwy moa

2 lipca 2009, 08:47

Naukowcy podjęli pierwszą opartą o analizę DNA próbę rekonstrukcji wymarłych ptaków moa. Posłużyli się przy tym bardzo starymi piórami sprzed mniej więcej 2500 lat, odkrytymi w schroniskach skalnych i jaskiniach Nowej Zelandii.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk